Bugün ülkemizin kalkınma ve büyüme refleksleri için çalışan  kamu kurumları ve özel sektörde görevli  beş yüz bin mimar ve mühendis, bulundukları mekanlarda bilim ve teknolojiyi, imar ve şehirciliği, enerji ve çevreyi, deprem ve kentsel dönüşümü, tarım, gıda ve hayvancılığı,bilişim,ulaşım ve benzeri bir çok konuya çözüm odaklı projeler geliştiriyor.

Tüm bu işleri yaparken toplumu ayrıştıran değil bütünleştiren ekonomik,verimli ve etkin çalışmaları her kes için planlanmalı ve kamusal fayda öne çıkmalıdır.Hizmetler üretilirken karşılaşılan sorun ve çözümler mühendislik etiğine uygun olmalıdır.

Mühendislik, matematiksel ve doğal bilimlerden; çalışma, deneyim ve uygulama yollarıyla kazanılmış bilgileri akıllıca kullanan, doğanın madde ve kuvvetlerini insanoğlu yararına sunmak üzere ekonomik yöntemler geliştiren bir meslektir.  mühendisler bilim ve teknolojinin topluma olan etkilerini ve bu etkilerden doğan kişisel sorumluluklarını, kararlarında başvurdukları değerleri ve ikilemleri tanımaları gerekmektedir.

Mühendislik etiğinde ise, bireysel ve evrensel özgürlük boyutunun önemi, evrensel etik kurallar ve değerlerin kavranması, mühendislik etiği ilkelerinin ve mesleki sorumluluğun öğrenilmesi ve bunlara dayanarak mesleki ikilemlerin sorgulanması yeteneğinin kazandırılması amaçlanmaktadır.

Etik kavramı ahlaki düzen üzerinde bazı amaçlara sahiptir. Günlük yaşamda, dil ve eylem alışkanlıklarından hareket ederek, insan eyleminin ahlaki açıdan iyi olarak görüldüğü koşulları araştırarak ahlaki eylemi diğer olası eylemlere  karşı sınamalı, iyi ile kötüyü birbirinden ayırt etmeyi öğrenerek ahlaki yargı verme yeteneğini kazanmalı ve ahlaki yetkinlik ile toplumsal sorumluluk arasındaki temel ilkesel ilişkinin önemini, anlamını kavratmalıdır. Ahlaki yetkinliği geliştirerek eleştirel, pratik yargılama gücü kazandırmalıdır.

Mühendisler, etik eğitim sayesinde bazı bilinç ve yetenekler kazanmaktadır.

Bunlar;

Toplumsal deneyim: Kendi aile çevresinden ve  okuldakinden farklı bir sistemde sosyal deneyim kazandırılmalı.

Bilgi:  felsefi etiğin sorunlarını, insan bilimlerinin temel sorunlarını, tarihsel ve sistematik olarak temellendirilmiş bir zeminden kavraması gerekir.

Sorun Bilinci: Etik sorunların ortaya konuş biçimlerini, tartışabilirliğini görüp aktarabilmelidir.

Karar Verebilme Yeteneği: Kişisel, toplumsal ve yaşama ilişkin sorunları etik açıdan yargılama yeteneği olmalıdır.

Sorunu Ortaya Koyabilme:  sorunları somut olarak ve genel bir bakış açısı ile yansıtabilmeli ve etik tartışma bağlamında değerlendirebilmelidir.

Metin yorumları: Etik kavramları ve dile getirilen sorunları kavrayabilmeli ve bunu yansıtmalı.

Öğrenim Sonrası Eğitim: Mühendisler,  öğrenimini tamamladıktan sonra sosyal ve felsefi konulardaki gelişmelerini izleyebilmeli, kişisel gelişimlerine yardımcı olmalı.

Aldığı etik eğitim sonucunda meslek sahibi olan kişilerin sorumluluklarından bahsedelim. Karşımıza sürekli çıkan sorunlar sadece mühendisler için mi var? Diğer meslekler için de benzer sorunlar yok mu? Elbette var.

Müvekkilini savunurken gerekli özeni göstermeyerek, haksız yere ceza almasına veya hak kaybına neden olan avukat; tıp biliminin gerektirdiği tedavi yöntemlerini özenle uygulamayan ve bu nedenle hastasının belki de yaşamını kaybetmesine neden olan hekim; ya da meyvelerin iri ve sağlamlarını tezgahının önüne koyup, almaya karar verdiğiniz zaman yarısını arkadaki çürüklerden dolduran manavın sizce farkı var mı? Bu da demek oluyor ki toplum içinde yeri, konumu ne olursa olsun herkes, davranışının hesabını vermekle yükümlüdür. Mühendis adamın da bir ayrıcalığı yoktur, olmamalıdır. Onlar da hukuka aykırı davranışlarının hesabını vermek zorundadır. Ancak, hak arama bilincinin gelişmediği bizim gibi toplumlarda ne yazık ki yapanın yanına kar kalmaktadır. Bu nedenle her alanda sorumluluk bilincinin gelişmesi için de etik değerlere gereksinim vardır.

Mühendislerden Uyması Beklenilen Etik Kriterler:

Adalet, Eşitlik, Dürüstlük ve Doğruluk, Tarafsızlık, Sorumluluk, İnsan Hakları, Bağlılık, Hukukun Üstünlüğü, Sevgi, Hoşgörü, , Saygı, Tutumluluk, Demokrasi, Olumlu İnsan İlişkileri, Açıklık, Hak ve Özgürlükler, Emeğin Hakkını Verme, Yasa Dışı Emirlere Karşı Direnme.

Mühendislerin Bireylerle İlişkilerinde Kaçınmaları Gereken Etik Dışı Davranışlar:

Ayrımcılık, Kayırma, Rüşvet, Yıldırma-Korkutma, İhmal, Sömürü, Bencillik, Yolsuzluk, İşkence, Yaranma ve Dalkavukluk, Baskı, İlişkilerine çıkarlarını karıştırma, Hakaret, Küfür, Bedensel ve Cinsel Taciz, Kötü Alışkanlıklar, Görev ve Yetkinin Kötüye Kullanılması, Dedikodu, Zimmet.

Biz mimar ve mühendisler, ürettiğimiz proje ve müşavirlik hizmetlerinde ,etik ve etik olmayan tüm davranışlarımızı insanı merkeze alan  sürdürülebilir  bir anlayışla yapma sorumluluğunda olduğumuzu unutmadan çalışmaya  devam etmeliyiz.